Bir ağ kendi AS numarasını alıp BGP konuşmaya başladığında ilk karar, trafiği hangi yollarla dışarı taşıyacağıdır. Bu kararın iki temel yapı taşı var: IP transit ve peering. İkisi de BGP oturumu üzerinden yürür, ikisinde de prefix alıp verirsiniz; ama ticari ilişki, alınan rota kümesi ve teknik sorumluluk tamamen farklıdır.
IP transit: internetin tamamına erişim
Transit, bir sağlayıcının size internetin tamamına ulaşım satmasıdır. Transit sağlayıcınız iki şey taahhüt eder:
- Sizin prefix'lerinizi kendi upstream'lerine ve peer'lerine duyurur; yani ağınız tüm internetten görünür hale gelir.
- Size ya tam routing tablosunu (bugün IPv4'te bir milyonun üzerinde, IPv6'da iki yüz binin üzerinde prefix) ya da sadece bir default route verir.
Karşılığında ücret ödersiniz. Faturalama genellikle taahhüt edilen bir kapasite (commit) ve üzerindeki kullanım için 95. persentil üzerinden yapılır. Ücretli olmasının nedeni basit: sağlayıcı sizin trafiğinizi dünyanın herhangi bir noktasına taşımayı üstlenir.
Transit oturumunda tipik bir yapılandırma şöyle görünür:
Siz (AS64500) --eBGP--> Transit sağlayıcı (AS64501)
Gönderdiğiniz: 203.0.113.0/24, 2001:db8:100::/48
Aldığınız: tam tablo (veya 0.0.0.0/0 ve ::/0)
Birden fazla transit alan ağlar genellikle tam tablo ister; çünkü default route ile hangi hedefin hangi upstream üzerinden daha kısa olduğunu seçemezsiniz. Tek upstream'li küçük bir ağ için default route yeterli olabilir.
Peering: karşılıklı ve sınırlı değişim
Peering'de iki ağ yalnızca kendi prefix'lerini ve kendi müşterilerinin prefix'lerini birbirine duyurur. Peer'inizden aldığınız rota, o ağın üçüncü taraflardan öğrendiği rotaları içermez. Dolayısıyla peering size internetin tamamını vermez; sadece karşı tarafın "arkasındaki" adres alanına kısa bir yol açar.
Bu yüzden peering tek başına bir internet bağlantısı değildir. AS64500 ile AS64502 peer olduğunda:
- AS64500, AS64502'nin ve müşterilerinin prefix'lerine doğrudan ulaşır.
- AS64500, AS64502'nin transit sağlayıcısı üzerinden öğrendiği rotalara bu oturumdan ulaşamaz.
- AS64502 de AS64500'ün transit sağlayıcısından öğrendiği rotaları görmez.
Peering genellikle ücretsizdir (settlement-free). Taraflar port ve cross-connect maliyetlerini kendileri öder; aralarında trafik için para el değiştirmez. Bazı büyük ağlar trafik oranı, minimum hacim ya da coğrafi yayılım şartı koyan seçici peering politikaları uygular; bazıları ücretli peering de satar.
Internet Exchange (IX) ve route server
Her peer ile ayrı bir fiziksel hat çekmek ölçeklenmez. Internet Exchange Point (IX), birçok ağın ortak bir Layer 2 anahtarlama altyapısına bağlandığı noktadır. Bir IX portu alırsınız, IX'in peering LAN'ından bir IP adresi atanır ve aynı LAN'daki diğer katılımcılarla BGP oturumu kurabilirsiniz.
Netlojik (AS202294) örneğinden gidersek: LINX LON1, LONAP ve ERA-IX Amsterdam'da bulunmak, tek bir fiziksel port üzerinden bu exchange'lerdeki yüzlerce ağa doğrudan erişim anlamına gelir. Her biri için ayrı devre gerekmez.
IX'lerde iki tür oturum vardır:
Bilateral peering
İki ağ doğrudan birbiriyle BGP oturumu kurar. Avantajı kontroldür: oturum başına prefix filtresi, max-prefix limiti, local-pref ve community politikası belirlersiniz. Dezavantajı operasyon yüküdür; her peer için e-posta yazışması, PeeringDB kontrolü ve yapılandırma gerekir.
Multilateral peering (route server)
IX'in işlettiği route server'a tek bir oturum açarsınız; route server, katılımcıların duyurduğu rotaları diğer katılımcılara dağıtır. LINX LON1'deki route server AS8714 buna örnektir. Route server kendi ASN'ini AS_PATH'e eklemez, next-hop'u değiştirmez; trafik yine doğrudan iki katılımcı arasında akar. Route server yalnızca kontrol düzlemindedir.
Route server'ların çoğu IRR ve RPKI tabanlı filtre uygular ve hangi peer'lere duyuru yapılacağını BGP community ile seçmenize izin verir. Tipik bir şema:
0:<peer-as> bu peer'e duyurma
<rs-as>:<peer-as> sadece bu peer'e duyur
0:<rs-as> hiçbir peer'e duyurma
Kesin değerler her IX'in dokümantasyonunda yazar; uygulamadan önce kontrol etmek gerekir.
Pratikte çoğu ağ ikisini birlikte kullanır: route server ile geniş bir tabana hızlıca erişir, trafiğin büyük kısmını taşıyan birkaç ağla da bilateral oturum kurarak yedeklilik ve daha ince kontrol elde eder.
Karşılaştırma
| IP transit | Peering | |
|---|---|---|
| Alınan rotalar | Tam tablo veya default | Sadece peer ve müşterileri |
| Ulaşılabilirlik | Tüm internet | Sınırlı |
| Maliyet | Kapasite/kullanım bazlı ücret | Genelde ücretsiz, port ve cross-connect maliyeti |
| Tipik ortam | Özel devre, PNI | IX LAN veya PNI |
| Sorumluluk | Sağlayıcı trafiği her yere taşır | Sadece iki ağ arasındaki yol |
Hangi durumda hangisi mantıklı?
Sadece transit yeterli olur: ağınız tek lokasyonda, trafiğiniz düşük ve operasyon ekibi küçükse. Bir veya iki upstream ile iyi filtrelenmiş BGP oturumları, çoğu küçük ağ için doğru başlangıçtır.
Peering eklemek mantıklı olur:
- Trafiğinizin belirgin bir kısmı birkaç büyük içerik veya erişim ağına gidiyorsa. Bu ağlarla doğrudan bağlantı hem gecikmeyi düşürür hem de transit hattındaki yükü azaltır.
- Bir IX'e zaten fiziksel olarak yakınsanız (aynı veri merkezi veya aynı metro).
- Transit fiyatlarına duyarlıysanız. Hesap basittir: IX portu ve cross-connect'in aylık maliyetini, peering'e kayacak trafik miktarının transit maliyetiyle karşılaştırın.
Sadece peering ise neredeyse hiçbir zaman yeterli değildir; peer'lerinizin arkasında olmayan her hedef için yine bir transit yoluna ihtiyacınız vardır.
İkisinin birlikte kullanımı
Tipik bir çok-bağlantılı ağda BGP seçim sırası şöyle kurgulanır:
local-pref 300 müşteri rotaları
local-pref 200 bilateral / PNI peer rotaları
local-pref 150 route server rotaları
local-pref 100 transit rotaları
Böylece bir hedefe peering üzerinden ulaşılabiliyorsa o yol tercih edilir; peering oturumu düşerse aynı prefix transit üzerinden hâlâ bilinir ve trafik kesintisiz kayar. Transit burada hem varsayılan yol hem de peering'in yedeğidir.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta: peer'lerden ve transit'ten öğrendiğiniz rotaları başka peer'lere ya da transit sağlayıcılarınıza geri duyurmamalısınız. Aksi halde istemeden kendinizi iki ağ arasında bedava transit haline getirirsiniz ve route leak oluşur. Bunun için rotaları öğrenildikleri yere göre community ile etiketlemek ve dışa duyuruyu yalnızca kendi ve müşteri prefix'lerinize izin veren bir filtreyle sınırlamak gerekir. Ağımızın bağlantı yapısını merak ediyorsanız altyapı sayfasına göz atabilirsiniz.
Toparlarken
Transit erişim satın almaktır, peering ise karşılıklı bir kestirme yol. Transit ağınızın internete bağlı kalmasını garanti eder; peering ise sık gittiğiniz hedeflere daha kısa, daha ucuz ve daha kontrollü bir yol açar. İyi kurgulanmış bir ağda ikisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır; ayrım local-pref ve doğru filtrelerle netleştirilir.
